ASO Başkanı Seyit Ardıç: Sorun tespiti ile yetinmeyelim

Ferit PARLAK

Ankara Sanayi Oda­sı Başkanı Seyit Ardıç, “Bugün sırf sorun­ları tespit etmekle yetinemeyiz. Ne istediğimizi, neyi savundu­ğumuzu ve hangi tabanda iler­lemek istediğimizi de açık bi­çimde ortaya koymak zorunda­yız” dedi ve ekledi: “Sanayiciler olarak, siyaset yapan ve uygu­layıcılara temel taleplerimizin altını net biçimde çiziyoruz. Bi­rincisi; üretim ve ihracatı ko­ruyan bir dezenflasyon süreci. İkincisi; döviz riskini büyütme­yen, erişilebilir ve öngörülebilir finansman.

Üçüncüsü; Ar-Ge’yi esere, eseri üretime, üreti­mi ihracata bağlayan dengeli bir teknoloji siyaseti. Dördüncü­sü ise; yapay zekâyı, yeşil dönü­şümü ve ileri teknolojiyi Ankara endüstrisinin yeni sıçrama alan­ları haline getirecek kararlı bir hareket programı.”

DÜNYA’ya iktisattaki son gelişmeleri değerlendiren ASO Başkanı Seyit Ardıç, bu çağın sıkıntısının sadece büyümek değil, güçlü ve istikrarlı bü­yümek olduğunu anlatarak, “Yani katma bedeli yüksek, tek­nolojik ve sürdürülebilir biçim­de üretim yapmaktır. Sırf bugünü kurtarmayalım, gele­ceğin rekabet gücünü bugün­den inşa edelim. Bizim görevi­miz yalnızca günü yönetmek de­ğil, istikameti de belirlemektir” sözlerini kullandı.

“Sanayicinin gündemi üretim olmalı”

Ardıç, “Biz sanayicilerin gün­demi bugün yalnızca üretim yap­mak değildir. Üretimi rekabetçi maliyetlerle sürdürebilmek, fi­nansmana erişebilmek, nitelik­li iş gücünü bulabilmek ve önü­müzü görebilmektir. Fabrikala­rımızda üretim sıkıntı şartlarda da olsa devam ediyor; lakin şart­lar her geçen gün daha da ağırla­şıyor” tabirlerini kullandı.

Küresel iktisadın, kalıcı bir türbülans içinde yol aldığı­nı söz eden Ardıç, “IMF’nin Nisan 2026 Dünya Ekonomik Görünüm Raporu’nun başlığı bunu net biçimde ortaya koyu­yor: Savaşın Gölgesinde Kü­resel İktisat. Rapor, global büyümenin 2025 yılına nazaran 0,1 puan azalarak 2026’da yüz­de 3,1’e gerileyeceğini, yüzde 4,1 olan global enflasyonun ise petrol fiyatlarındaki hız­lı yükselişin de tesiriyle yüz­de 4,4’e yükseleceğini öngörü­yor.

Dünya Ekonomik Foru­mu’nun 2026 Global Riskler Raporu ise dünyayı iş birliği­nin azaldığı, jeopolitik ve eko­nomik rekabetin üst seviyeye çıktığı bir rekabet çağı olarak tanımlıyor. Yani jeoekonomik çatışmayı kısa vadede en ağır risklerden biri olarak öne çıka­rıyor. Bu çağda kazanan, sade­ce üreten ülkeler değil; tedarik güvenliğini kuran, süratle ahenk sağlayan, yeteneği mıknatıs gi­bi çeken ve teknolojiyi üreten ülkeler olacaktır” değerlendir­mesinde bulundu.

“Destek kıymetli, sonucu daha da önemli”

Ardıç, “Çözüm artık sadece daha fazla takviye vermek değil; verilen dayanağın sonuç üretip üretmediğidir. Teşvik mimari­sinin çıktıya nazaran yine ku­rulması, alan işletmeciliğinden teknoloji yatırımcılığına geçil­mesi, Organize Sanayi Bölgesi ile Teknoloji Geliştirme Bölge­si entegrasyonu sağlanarak Ar- Ge ile üretim ortasındaki kopuk­luğun giderilmesi, performans ve milletlerarasılaşma kapasi­tesinin güçlendirilmesi ve en kıymetlisi, teknoparklarımızın sırf Ar-Ge alanı olarak de­ğil; yapay zekâ takviyeli üretim ve yeşil teknoloji üsleri olarak yine konumlandırılması­dır. Münasebetiyle muhtaçlığımız olan şey, yalnızca firma sayısını artı­ran bir teknopark modeli değil­dir. Muhtaçlığımız olan; sonuç üre­ten, esere dönüşen, endüstriyle bütünleşen ve yüksek katma de­ğere hizmet eden bir modeldir” açıklamasını yaptı.

Yatırımcı inancını sarsan siyasetler uygulanmamalı

Son periyotta alınan ba­zı siyaset kararların, özellik­le güç maliyetleri ve yatırım ortamı üzerinden sanayiciyi zorladığına dikkat çeken Ardıç şöyle konuştu: “Sanayicileri­miz, yerli ve ulusal üretim hedef­leri doğrultusunda yenilene­bilir güç yatırımlarına güç­lü bir ilgi göstermiş, bilhassa güneş gücü alanında önem­li adımlar attı.

Bu yatırımlar, hem cari açığın azaltılmasına katkı sağlayacaktır hem de ül­kemizin net sıfır karbon hedef­leriyle uyumlu bir dönüşümün kesimi olacak. Gerçekten bu il­gi, elektrik üretim kapasitesi­ne de olumlu halde yansıdı. Lakin uygulanan siyasetlerde yaşanan ani ve öngörülmeyen değişiklikler, bu olumlu ivmeyi sekteye uğratma riski taşıyor. Bilhassa lisanssız elektrik üre­timinde “saatlik mahsuplaş­ma” uygulamasına geçiş, mev­cut yatırımların fizibilitesini zayıflatmakta, yatırımcı güve­nini sarsmakta ve sanayicimi­zin geleceğe dönük planlarını belirsizliğe sürüklüyor.”

Stratejik amaçlarla çelişen kararlar alınmamalı

Bu çeşit düzenlemelerin, ülke olarak ortaya konulan strate­jik gayelerle çelişme riski ta­şıdığına da vurgu yapan Ardıç, “Bu durum sırf kişisel yatırım kararlarını değil, ay­nı vakitte üretim süreklili­ğini, istihdamı ve milletlerarası rekabet gücümüzü de doğru­dan etkilemektedir. Yenilene­bilir güç yatırımlarını teşvik ederken, bu yatırımların eko­nomik sürdürülebilirliğini ze­deleyebilecek adımlar atılma­sı; siyaset tutarlılığı açısından önemli bir soru işareti yaratmak­tadır” diye konuştu.

Ardıç, “Oyunun kuralı maç başladıktan sonra değişmeme­lidir. Bilhassa vurgulamak is­terim ki; saatlik mahsuplaşma­ya yönelik mevcut mevzuatın, endüstrimizin gereksinimleri, ülke amaçları ve yatırım güvenli­ği perspektifinden yine ele alınması ve bütüncül bir bakış açısıyla gözden geçirilmesi ge­rektiğine inanıyoruz” dedi.

Riskler kadar, büyük fırsatlar da var

Ardıç, “Ülkemiz açısından bu devir sadece risk yaratmı­yor; birebir vakitte kıymetli fır­sat pencereleri de açıyor. Çün­kü bölgesel çatışmaların yoğun­laştığı coğrafyalarda sermaye inançlı liman arayışına girer, tedarik zincirleri tekrar kuru­lur, yatırım akımları taraf değiş­tirir. Türkiye; coğrafik pozisyonu, güçlü üretim altyapısı, geniş pazar erişimi ve yetişmiş insan kaynağıyla bu yeni devirde öne çıkabilecek ülkelerden biri­dir” açıklamasını yaptı.

“Potansiyelimizin kalıcı avantaja dönüşebilmesi; yapı­sal ıslahatların süratle hayata ge­çirilmesi, milletlerarası alanda­ki etkinliğimiz, görünürlüğü­müz ve diplomatik gücümüzle de direkt ilişkili” değerlen­dirmesini yapan ASO Başkanı Seyit Ardıç, “Çünkü artık dün­yada sadece üretim gücü de­ğil, diplomasi gücü de ticaretin istikametini belirlemektedir.

Dip­lomasi sahnesinde güçlü olan ülkeler, global ticaretin kural­larını yazabilmekte ve akışını yönlendirebilmektedir. Güçlü bir sanayi, güçlü bir dış politi­kayı besler; güçlü bir dış poli­tika da endüstricinin global pa­zarlarda elini kuvvetlendirir. Bildiğiniz üzere sermaye, güve­nini ispat etmiş coğrafyalara yönelir. Türkiye bugün, bölge­sinde bu itimadı en kurumsal biçimde sağlayan ülkedir. Güç­lü üretim altyapımız, sanayi birikimimiz ve yetişmiş insan kaynağımız; ülkemizi en cazip yatırım alanı haline getirmek­tedir” halinde konuştu.

Ardıç, “Ortada çok açık bir gerçek var: Maalesef biz sana­yiciler nefes almakta zorlanıyo­ruz” yorumu yaparak, “Haziran 2023’te yıllık enflasyon yüzde 38,21 seviyesindeydi; Mart 2026 prestijiyle yüzde 30,87’ye geri­ledi. Sırf 7,3 puanlık bir dü­şüş sağlandı. Birebir periyotta gerçek dal üzerindeki baskı hafifle­medi, bilakis birçok alanda da­ha da sert hissedilmeye başlan­dı.

Göstergeler bu gerçeği açık­ça söylüyor. Sanayi üretimine bakıyoruz, ivme zayıf. İmalat Satın Alma Yöneticileri Endek­si’ne bakıyoruz, eşik pahanın al­tında. Kapasite kullanım ora­nına bakıyoruz, istek edilen se­viyenin gerisinde. Gerçek kesim itimat endeksine bakıyoruz, hâlâ temkinli. Hangi gösterge­ye baksak birebir karşılık geliyor: Kimi makroekonomik gösterge­lerde toparlanma görülürken, üretim tarafı şimdi nefes ala­bilmiş değildir. Daha da önemli­si, bu süreç gerçek dalın omuz­larına taşıyabileceğinden çok daha ağır bir yük bindirmiştir” sözlerini kullandı.

Sanayiciden 8 talep:

1 Üretim ve ihracatı koruyan bir dezenflasyon süreci

2 Döviz riskini büyütmeyen, erişilebilir ve öngörülebilir finansman

3 Ar-Ge’yi esere, eseri üretime, üretimi ihracata bağlayan dengeli bir teknoloji politikası

4 Yapay zekâyı, yeşil dönüşümü ve ileri teknolojiyi Ankara endüstrisinin yeni sıçrama alanları haline getirecek kararlı bir hareket programı

5 Verilen takviyelerin sonuç üretip üretmediğine bakılmalı; teşvik mimarisi çıktıya nazaran yine kurulmalı

6 Stratejik amaçlarla çelişen kararlar alınmamalı, uygulamasından kaçınılmalı

7 Yatırımcı inancını sarsan siyasetler uygulanmamalı

8 Oyunun kuralı maç başladıktan sonra değişmemeli

Sanayi iktisadın akciğeridir

ASO Başkanı Seyit Ardıç, “Sanayi iktisadın akciğeridir” vurgusunu yaptığı konuşmada “Sanayinin nefesi kesilirse yatırım iştahı düşer, üretim yavaşlar, büyümenin temeli zayıflar. Bizim üzere petrolü, doğalgazı, güç kaynakları hudutlu bir ülkenin kalkınmak için üretim yapmaktan öbür devası yoktur. Sanayi açısından bakıldığında sıkıntı sadece enflasyonun düşmesi değildir; enflasyonun hangi maliyetle düştüğü de tıpkı derecede değerlidir. Zira bu düşüş; yüksek faiz, sıkı kredi şartları, iç talep yavaşlaması ve finansman maliyetlerindeki artış eşliğinde gerçekleşmekte, sanayi katma bedeli sonlu kalmaktadır” değerlendirmesinde bulundu. Dövizle borçlanma artıyor

ASO Başkanı Seyit Ardıç, “Sanayimizin karşı karşıya olduğu bir öteki kritik risk alanı, finansman yapısındaki bozulmadır. Dezenflasyon sürecinde uygulanan sıkı para siyaseti ve yüksek TL faizleri, firmalarımızı daha erişilebilir gördükleri döviz cinsi finansmana yönlendirmektedir. Gerçekten, Haziran 2023’te 74 milyar dolar düzeyinde olan Şirketlerin Döviz Durum Açığı, Mart prestijiyle 200 milyar dolara ulaşmıştır.

Bu durum son üç yılda gerçek kesimin daha fazla dövizle borçlanmak zorunda kaldığını göstermektedir. Bu tablo, sanayicilerimiz bugün maliyet baskısı altında, yarın ise ihracat pazarlarının daralması ve döviz gelirlerinin ani azalması halinde kur şoku riskiyle karşı karşıya kalabilir. Yani sorun sadece üretmek değildir, üreterek ayakta kalabilmektir. Zira kırılgan bir bilanço, tek bir kur hareketinde savrulabilir. Endüstrici döviz borcuyla değil, üretim gücüyle büyümelidir. Zira kur riskine teslim olmuş bir bilanço, ne yatırımı taşır ne üretimi büyütebilir” dedi.

Ardıç, “Çözüm; sanayicimizi döviz borcuna mecbur bırakmayan bir finansman ve üretim yapısı kurmaktır. Bu çerçevede; uygun maliyetli ve erişilebilir Türk Lirası kredi imkânları genişletilmelidir. Kur riskinden korunma araçları daha faal hale getirilmelidir. İthal orta malı bağımlılığını azaltacak üretim siyasetleri güçlendirilmelidir” halinde konuştu.