Güney Kore, uygulama mağazalarındaki ödeme sistemleri nedeniyle Google ve Apple’a toplam 63,71 milyar won (yaklaşık 47,6 milyon dolar) para cezası verdi. Ülkenin medya ve iletişim düzenleyicisi, iki şirketin uygulama geliştiricilerini kendi ödeme altyapılarını kullanmaya yönlendirdiğine, alternatif yöntemleri ise yüksek komisyonlar ve çeşitli kısıtlamalarla zorlaştırdığına karar verdi. Google’a 42,9 milyar won, Apple’a ise 20,81 milyar won ceza kesilirken iki şirkete ödeme politikalarını değiştirmeleri için üç aylık süre tanındı.
28 Ekim’de alınan karar, Güney Kore’nin 2021 yılında uygulama mağazalarında belirli ödeme yöntemlerinin zorunlu tutulmasını yasaklayan düzenlemesinin ardından bu kapsamda uygulanan ilk yaptırım oldu. Yaklaşık üç yıldır süren soruşturma ve değerlendirme süreci tamamlanırken düzenleyici kurum, geliştiricilerin uygulama dışındaki ödeme kanallarına bağlantı verebilmesini de zorunlu hale getirdi. Karar, Google Play ve App Store üzerinden ürün veya abonelik satan şirketlerin gelirlerini doğrudan etkileyebilecek yeni bir sürecin önünü açtı.
Google’a 32 milyon, Apple’a 15,5 milyon dolar ceza
Toplam cezanın yaklaşık 32 milyon dolarlık bölümü Google’a, 15,5 milyon dolarlık bölümü ise Apple’a uygulandı. Düzenleyici kurum, iki şirketin uygulama mağazalarındaki güçlü konumlarını kullanarak geliştiricilerin ödeme yöntemi seçimini sınırlandırdığını belirledi. Kararda yalnızca komisyon oranları değil, üçüncü taraf ödeme sistemlerinin kullanımını zorlaştıran teknik ve idari koşullar da etkili oldu.
Soruşturma, 2022 ile 2023 yılları arasında gerçekleştirilen incelemelere dayanıyor. Şirketlere yönelik ön yaptırım bildirimleri Ekim 2023’te yapılmıştı ancak hukuken bağlayıcı nihai kararın alınması üç yıldan fazla sürdü. Güney Koreli yetkililer, para cezalarının yanı sıra ihlallerin giderilmesine yönelik somut değişiklikler yapılmasını da istedi.
Yüzde 26 komisyon alternatif ödemeleri zorlaştırdı
Düzenleyici kurumun tespitlerine göre Google ve Apple, geliştiricilere üçüncü taraf ödeme sistemlerini kullanma imkânı tanımış görünse de bu işlemlere yüzde 26’ya varan komisyon uyguladı. Geliştiricilerin ayrıca ödeme altyapısının kurulması ve işletilmesi için maliyet üstlenmesi, alternatif sistemlerin ekonomik avantajını büyük ölçüde ortadan kaldırdı. Kurum, bu koşulların geliştiricileri fiilen platformların kendi ödeme sistemlerine yönlendirdiğini değerlendirdi.
İki şirketin uyguladığı teknik sınırlamalar da incelemede önemli yer tuttu. Google’ın farklı ödeme yöntemlerine ilişkin fiyatların kullanıcılara gösterilmesini sınırladığı, Apple’ın ise üçüncü taraf ödeme kullanmak isteyen geliştiricilerden ayrı bir uygulama sunmalarını talep ettiği belirlendi. Bu uygulamaların geliştiricilerin seçim hakkını daralttığı sonucuna varıldı.
Uygulama içinden dış ödeme bağlantısı verilebilecek
Yeni kararla birlikte Güney Kore’deki uygulama geliştiricilerinin kullanıcıları alternatif ödeme sayfalarına yönlendirebilmesinin önü açılıyor. Google ve Apple, uygulama içinde dış ödeme bağlantılarına izin verecek ve üçüncü taraf ödeme yöntemleri için belirledikleri koşulları yeniden düzenleyecek. Düzenleyici kurum, komisyonların da daha makul seviyelere getirilmesini istedi.
Bununla birlikte karar, uygulama mağazalarında bütün komisyonların kaldırıldığı anlamına gelmiyor. Kurum, dış ödeme bağlantıları üzerinden yapılan işlemlerden komisyon alınıp alınmayacağını veya alınacak tutarı doğrudan belirlemedi. Şirketlerin hazırlayacağı yeni politikaların geliştiricilere gerçek bir tercih imkânı sunup sunmadığı, uygulama aşamasında değerlendirilecek.
Apple’ın yerli geliştiricilere uyguladığı komisyon da cezalandırıldı
Apple hakkında verilen kararda, Güney Koreli uygulama geliştiricileriyle yabancı geliştiricilere farklı komisyon matrahları uygulanması da yer aldı. İncelemeye göre şirket, Temmuz 2015 ile Ocak 2023 arasında yabancı geliştiricilerden aldığı yüzde 30 komisyonu katma değer vergisi hariç tutar üzerinden hesaplarken Güney Koreli geliştiricilere aynı oranı vergi dahil tüketici fiyatı üzerinden uyguladı. Bu yöntem, yerel geliştiricilerin aynı nominal komisyon oranı altında daha yüksek maliyetle karşılaşmasına neden oldu.
Düzenleyici kurum, söz konusu uygulamanın yerli geliştiriciler aleyhine ayrımcı sonuçlar doğurduğunu belirledi. Ayrıca hem Google’ın hem Apple’ın uygulama incelemelerini geciktirirken geliştiricilere yeterli gerekçe ve takvim sunmadığı tespit edildi. Şirketlerin yeni uygulama yayımlama ve mevcut uygulamaları güncelleme süreçlerinde daha şeffaf davranmaları da zorunlu tutuldu.
Değişiklikler için üç aylık süre tanındı
Google ve Apple, düzeltme kararlarının kendilerine resmen bildirilmesinin ardından bir ay içinde uyum planlarını sunacak. Ödeme seçenekleri, komisyon koşulları ve uygulama inceleme süreçlerine ilişkin gerekli değişikliklerin ise üç ay içinde tamamlanması gerekiyor. Güney Koreli yetkililer, iki şirketin yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde ilave yaptırımların gündeme gelebileceğini belirtti.
Karar kapsamında şirketler hakkında doğrudan ceza soruşturması başlatılmasına karar verilmedi. Bunun yerine idari para cezaları ve bağlayıcı düzeltme talimatları uygulanacak. Böylece düzenleyici kurum, uygulama mağazalarının işleyişini değiştirmeyi ve geliştiricilerin farklı ödeme yöntemleri arasında daha serbest seçim yapmasını sağlamayı hedefliyor.
Google ve Apple karara itiraz ediyor
Google, son dönemde geliştiricilere daha fazla ödeme seçeneği sunmak ve komisyonları azaltmak amacıyla politika değişiklikleri duyurduğunu belirtti. Şirket, düzenleyici kararında bu adımların yeterince dikkate alınmadığını savunarak resmî karar metnini inceledikten sonra nasıl hareket edeceğine karar vereceğini açıkladı. Google’ın daha önce duyurduğu değişikliklerin bir bölümünün yıl sonunda yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Apple da mevcut uygulamalarının Güney Kore mevzuatına uygun olduğunu savundu ve düzenleyicinin değerlendirmesine katılmadığını bildirdi. Şirket, uygulama mağazası üzerinden geliştiricilere sağlanan ekonomik katkıya dikkat çekerek hukuki ve idari seçeneklerini değerlendireceğini duyurdu. Böylece iki teknoloji devi için para cezasıyla başlayan süreç, ödeme sistemlerinin yeniden tasarlanması ve olası itirazlarla devam edecek.
Türkiye’deki uygulama geliştiricilerini de ilgilendiriyor
Güney Kore’nin kararı doğrudan bu ülkedeki uygulama mağazası faaliyetlerini kapsıyor. Ancak Google Play ve App Store’un küresel ölçekte benzer iş modelleri kullanması nedeniyle karar, başka ülkelerdeki rekabet ve ödeme sistemi tartışmaları açısından da önem taşıyor. Özellikle oyun, abonelik, dijital içerik ve yazılım hizmeti sunan geliştiriciler için mağaza komisyonları önemli bir maliyet kalemi oluşturuyor.
Türkiye’de faaliyet gösteren geliştiriciler açısından da uygulama mağazalarındaki kesintiler, ürünlerin satış fiyatını ve şirketlerin elde ettiği net geliri etkileyebiliyor. Bununla birlikte Güney Kore’deki ceza, Türkiye’de komisyon oranlarının kendiliğinden değişeceği veya dış ödeme bağlantılarının aynı koşullarla zorunlu hale geleceği anlamına gelmiyor. Kararın uluslararası etkisi, diğer ülkelerdeki düzenleyici süreçler ve teknoloji şirketlerinin küresel ödeme politikalarında yapacağı değişikliklerle şekillenecek.
