AK Parti milletvekillerinin sunduğu teklif, yurt dışında kayıtlı dijital konaklama platformlarının Türkiye sahnesinde nasıl dans edeceğini belirlemeye çalışıyor. Ama dans pistine çıkmadan önce alınması gereken belgeler, ödenecek ‘sahne ücreti’ ve uyulması gereken kurallar var.
Teklife göre, Türkiye’de faaliyette bulunmak isteyen yabancı platformlar Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan izin belgesi almak zorunda. Bu belge ücretli: 5 milyon TL başlangıç bedeli ve yıllık yeniden değerleme ile artış; Cumhurbaşkanı ise bu ücreti iki katına kadar yükseltip yarısına kadar indirebilir. Belge iki yıllığına geçerli ve başkasına devredilemez.
Temsilci bulundurun, iletişim görünür olsun
Platformların Türkiye’de en az bir yetkili temsilci göstermesi gerekiyor. Bu temsilcinin iletişim bilgileri, platformun internet sitesinde ya da faaliyet gösterdiği dijital ortamda kullanıcıların kolayca bulabileceği şekilde yer almalı. Eğer temsilci gerçek kişi ise Türk vatandaşı ve Türkiye’de ikamet eden biri olmalı; tüzel kişi ise Türkiye’de kurulmuş olmalı ve en az bir yetkili Türk vatandaşı, Türkiye’de ikamet ediyor olmalı.
Komisyonlara sınır: Yüzde 17 kuralı
En çarpıcı kurallardan biri, platformların konaklama işletmelerinden aldığı toplam komisyonun satış bedelinin %17sini geçemeyecek olması. Hesaplama KDV hariç satış tutarı üzerinden yapılacak. Dahası, platformlar işletmelerden gerçekte sunulmayan hizmetler veya aracılık sözleşmesinde açıkça yazmayan hizmetler için ücret talep edemeyecek.
Oteller özgür olsun, zorlamaya hayır
Yeni düzenleme otellerin ve diğer hizmet sağlayıcıların satış stratejilerine müdahaleyi engelliyor. Platformlar, işletmelerin kendi internet sitelerinde veya farklı kanallarda daha düşük veya farklı fiyat sunmasını yasaklayamayacak. İşletmeler platform kampanyalarına zorla dahil edilemeyecek ve platformlar fiyatlara tek taraflı müdahale edemeyecek. Ayrıca bir işletmenin kamu kurumlarına veya mahkemelere başvurması, platform tarafından cezalandırılma sebebi olamayacak; yani sıralamada geriletme, hizmet kısıtlama veya hesap askıya alma gibi yaptırımlar uygulanamayacak.
Sadece izin verilen alanlarda satış yapabilirsiniz
İzin belgesine sahip yabancı platformlar, sadece Kültür ve Turizm Bakanlığı belgeli konaklama işletmeleri ile turizm amaçlı kiralanan izinli konutların satışına aracılık edebilecek. Elektronik ortamda uçak bileti satışı doğrudan yapılabilecekken, seyahat acentelerine ait hizmetler yetkili seyahat acenteleri üzerinden sunulmak zorunda. Araç kiralama için de Ticaret Bakanlığı onaylı işletmelerin kullanılması gerekiyor. Bu kuralla platformların izin kapsamı dışındaki ürün veya hizmetleri pazarlamaları yasaklanmış oluyor.
Uyuşmazlık mı çıktı? Türk hukuku ve mahkemeleri devrede
Teklif yasalaşırsa, platformların izin belgesi kapsamındaki Türkiye faaliyetlerinden doğan tüm uyuşmazlıklarda Türk hukuku uygulanacak ve çözümler için Türk mahkemeleri yetkili olacak. Böylelikle platformların Türkiye macerası; izin, temsilcilik, vergi, komisyon ve işletmelerle ilişkiler açısından doğrudan Türk mevzuatına bağlanmış olacak.
Özetle: Yabancı dijital konaklama platformları Türkiye’ye gelmeden önce büyük bir ücret, net temsilcilik gereksinimleri ve sıkı ticari kurallarla karşılaşıyor. Hem platformlar hem de işletmeler bu yeni sahnede strateji ve uyum planlarını gözden geçirmek zorunda.
