Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), Orta Doğu’daki tansiyonun güç fiyatlarında artışa yol açması ve tedarik zincirlerini aksatması nedeniyle bu yıla ait global ekonomik büyüme kestirimini korudu lakin 2027 için aşağı istikametli revize etti.
OECD’nin Global Ekonomik Görünüm Orta Periyot Raporu “Dayanıklılığı Test Etmek” temasıyla yayımlandı.
Rapora nazaran, Orta Doğu’daki tansiyon direkt etkilenen ülkeler için insani kayıplara ve ekonomik maliyetlere yol açarken, global iktisadın dayanıklılığını da test edecek.
Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların durma noktasına gelmesi ve bölgedeki güç altyapısının ziyan görmesi fiyatlarda keskin artışa yol açarken, öteki kıymetli emtiaların global arzını sekteye uğrattı. Finansal piyasalardaki oynaklık, bilhassa birtakım Asya ekonomilerinde arttı ve finansal şartlar sıkılaştı.
Gerilimin kapsamı ve müddetinin “son derece belirsiz” olması riskleri artırıyor.
OECD’ye nazaran, tansiyonun tırmanmasından evvel global ekonomik büyüme dayanıklılığını koruyordu fakat tansiyon nedeniyle güç fiyatlarının uzun müddet yüksek seyretmesinin işletme maliyetlerini bariz biçimde artıracağı ve tüketici enflasyonunu üst taraflı baskılayacağı iddia ediliyor.
Artan güç fiyatları ve tedarik zincirindeki aksaklıklar, enflasyonun maksatların üzerinde seyrettiği İngiltere, ABD, Türkiye, Brezilya ve Meksika üzere kimi büyük ekonomiler açısından hassas bir periyoda denk geliyor. Bu nedenle, orta vadeli enflasyon beklentilerinin güç fiyatlarındaki artış nedeniyle yükseldiği bedellendiriliyor.
Bu gelişmeler ışığında kurum Aralık 2025’te global iktisada ait 2026 için yüzde 2,9 olarak açıkladığı büyüme varsayımını korudu. Lakin, bu kestirim global iktisadın 2025’teki yüzde 3,3 büyümesine nazaran kıymetli ölçüde düşüş manasına geliyor. OECD, 2027’ye yönelik öngörüsünü ise yüzde 0,1 aşağı istikametli revize ederek yüzde 3’e çekti.
Enerji fiyatlarındaki artış ve Orta Doğu’daki çatışmanın “öngörülemez doğasının” maliyetleri yükseltip talebi düşürerek, teknolojide güçlü yatırım ve üretim tesirini ve 2025’ten devralınan ivmenin sağladığı olumlu tesirleri dengelemesi bekleniyor.
Kurumun öngörüleri, güç piyasasındaki mevcut aksaklıkların vakitle azalacağına ve petrol, gaz ve gübre fiyatlarının 2026 ortasından itibaren kademeli olarak düşeceğine ait teknik bir varsayıma dayanıyor.
Türkiye iktisadı için bu yıl büyüme beklentisi yüzde 3,3
OECD, Orta Doğu’daki tansiyon ve artan güç fiyatlarının tesiriyle, Türkiye iktisadına ait bu yıl için ekonomik büyüme iddiasını yüzde 0,1 aşağı taraflı revize ederek yüzde 3,3’e çekerken, 2027’ye yönelik öngörüsünü de yüzde 0,2 düşürerek yüzde 3,8 olarak belirledi.
OECD, Türkiye’de enflasyonun bu yıl yüzde 26,7 ve 2027’de yüzde 16,9 olarak gerçekleşeceğini iddia etti.
ABD, Euro Bölgesi ve Çin iktisadına ait öngörüler
Rapora nazaran, ABD iktisadının bu yıl yüzde 2 ve 2027’de yüzde 1,7 büyüyeceği öngörülüyor. Bu oranlar evvelki varsayımlara nazaran 2026 için yüzde 0,3 üst istikametli, 2027 için yüzde 0,2 aşağı taraflı revize edildi.
Euro Bölgesi’nde ekonomik büyümenin yüksek güç fiyatlarının ekonomik faaliyet üzerinde baskı oluşturması nedeniyle bu yıl yüzde 0,8’e gerilemesi, 2027’de ise güçlü savunma harcamalarının dayanağıyla yüzde 1,2’ye yükselmesi bekleniyor. Euro Bölgesi için daha evvel bu yıl için yüzde 1,2 ve 2027 için yüzde 1,4 büyüme öngörülmüştü.
Çin’de ise büyümenin bu yıl yüzde 4,4 ve gelecek yıl yüzde 4,3’e gerileyeceği kestirim ediliyor. Çin iktisadı 2025’te yüzde 5 büyüme kaydetmişti.
– G20 ülkelerinde enflasyon baskısı belirginleşebilir
G20 ülkelerinde enflasyonun bu yıl evvelki beklentilere kıyasla yüzde 1,2 puan daha yüksek gerçekleşerek yüzde 4 düzeyine çıkacağı varsayım edilirken, güç fiyat baskılarının azalacağı varsayımıyla bu oranın 2027’de yüzde 2,7’ye gerilemesi bekleniyor.
OECD’ye nazaran, global ekonomik görünüme yönelik aşağı istikametli risk, Orta Doğu’dan yapılan ihracatta süren aksaklıkların güç fiyatlarını varsayılandan daha fazla artırması ve kilit emtialarda arz kısıtlarını derinleştirilmesi olarak görülüyor. Bu durum enflasyonu yükseltip büyümeyi aşağı çekebilir.
Ayrıca bu senaryo, yapay zeka yatırımlarından beklenenden düşük getiri elde edilmesine, finansal piyasalarda daha kapsamlı tekrar fiyatlamayı tetikleyerek talebi zayıflatmaya ve finansal risklerin artmasına yol açabilir.
Enerji fiyat şoku karşısında merkez bankalarının temkinli olması ve enflasyon beklentilerinin güçlü bir formda çıpalanmasını sağlaması gerekirken fiyat baskılarının yayılması ya da büyüme görünümünün kıymetli ölçüde zayıflaması durumunda para siyaseti ayarlamaları gerekli olabilir.
Mali alanın hudutlu olması nedeniyle hükümetlerin borç sürdürülebilirliğini garanti altına almak ve uzun vadeli harcama muhtaçlıkları için kaynak yaratmak için adımlar atması gerekebilir. Bu kapsamda, harcamaların denetim altına alınması ve yine tahsisi, kamu kesimi verimliliğinin artırılması ve gelirlerin güçlendirilmesine yönelik daha güçlü uğraşlara muhtaçlık duyulabilir.
