Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), global iktisada ait değerlendirmesinde jeopolitik gelişmeler sebebiyle güç fiyatlarının yine yükseliş eğilimine girdiğine dikkat çekti.
Parasal ve finansal şartlara ait değerlendirmelerde kredi piyasalarındaki gelişmelere de yer veren TCMB, ferdî kredilerde son periyotta hızlanma yaşandığını belirtti. Özette, dört haftalık ortalama büyüme oranının yüzde 2,7 düzeyine yükseldiği, bu artışta bilhassa gereksinim kredilerinin tesirli olduğu söz edildi. Türk lirası ticari kredilerde büyümenin yüzde 2,4 düzeyinde yatay seyrettiği, kur tesirinden arındırılmış yabancı para ticari kredilerde ise büyümenin yüzde 0,7’ye yükseldiği aktarıldı.
Faiz oranlarındaki gelişmelere de değinilen özette, “TL mevduat faiz oranları, 12 Haziran ile biten haftaya kıyasla 81 baz puan azalarak, 17 Temmuz ile biten haftada yüzde 46,7 düzeyinde gerçekleşmiştir.” sözleri kullanıldı.
Aynı periyotta TL ticari kredi faizlerinin 339 baz puan gerileyerek yüzde 48,9’a indiği belirtilirken, gereksinim kredisi faizlerinin yüzde 65’e, konut kredisi faizlerinin yüzde 41,2’ye yükseldiği, taşıt kredisi faizlerinin ise yüzde 47,3 düzeyine gerilediği kaydedildi.
İş gücü piyasasında yatay görünüm
İşgücü piyasasına ait değerlendirmelerde mayıs ayında mevsimsellikten arındırılmış istihdamın 32,5 milyon kişi düzeyinde gerçekleştiği belirtilirken, evvelki çeyrek ortalamasına nazaran sonlu gerileme yaşandığı söz edildi.
Özette, iş gücüne iştirak oranındaki düşüş ile istihdamdaki gerilemenin birbirini büyük ölçüde dengelemesi sonucu işsizlik oranının yüzde 8,2 düzeyinde yatay seyrettiği aktarıldı.
TCMB ayrıyeten, “Anket göstergeleri, imalat sanayi firmalarının geleceğe yönelik istihdam beklentilerinde tarihî ortalamanın altında seyreden görünümün devamına işaret etmektedir.” değerlendirmesinde bulundu.
Cari istikrarda güç fiyatları belirleyici olacak
Merkez Bankası, cari süreçler istikrarına ait değerlendirmesinde mayıs ayında cari açığın 1,5 milyar dolar olduğunu, 12 aylık birikimli cari açığın ise 37,3 milyar dolara yükseldiğini bildirdi.
Özette, seyahat gelirlerinin 12 aylık bazda 60,1 milyar dolar, hizmetler istikrarı fazlasının ise 62,5 milyar dolar düzeyinde gerçekleşerek güçlü görünümünü koruduğu belirtildi.
Haziran ayında ithalatın artarken ihracatın mevsimsellikten arındırılmış olarak gerilediği söz edilen özette, “Yakın devirde gerçekleşen jeopolitik gelişmelerin cari açık üzerindeki olumsuz tesirlerinin büyük ölçüde güç fiyatlarının seyrine bağlı olarak şekilleneceği kıymetlendirilmektedir.” denildi.
TCMB ayrıyeten, bankacılık kesiminin uzun vadeli dış borç çevirme oranının yüzde 152,6, gerçek dalın ise yüzde 222,1 düzeyinde gerçekleştiğini belirterek yurt dışı finansman imkanlarının yüksek düzeyini koruduğunu kıymetlendirdi.
Beklentilerde sonlu bozulma
Merkez Bankası, temmuz ayı Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına da özet metninde yer verdi.
Buna nazaran, yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,2’ye, 2027 yıl sonu beklentisi yüzde 21,5’e yükseldi. On iki ay sonrası enflasyon beklentisi yüzde 24 olurken, 24 ay sonrası beklenti yüzde 17,8’e geriledi. Beş yıl sonrası enflasyon beklentisi ise yüzde 11,5 düzeyine düştü.
Reel kesimin 12 ay sonrası enflasyon beklentisinin yüzde 33,1 düzeyinde yatay kaldığı belirtilirken, hane halkının birebir periyoda ait beklentisinin yüzde 46,1’e gerilediği aktarıldı.
TCMB, “Enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları dezenflasyon süreci açısından risk ögesi olmaya devam etmektedir.” sözlerini kullandı.
Petrol, doğal gaz ve navlun maliyetleri yakından izleniyor
Küresel emtia piyasalarındaki gelişmelere de dikkat çeken TCMB, haziran ayında gerileyen güç fiyatlarının temmuz ayında jeopolitik tansiyonların tesiriyle yine yükselişe geçtiğini belirtti.
Özette, Brent petrol fiyatının temmuz ayının üçüncü haftasında 92 dolar düzeyine ulaştığı, TTF doğal gaz fiyatlarında tekrar yükseliş görüldüğü, buna karşılık altın fiyatlarında düşüş eğiliminin sürdüğü söz edildi.
TCMB, “Jeopolitik gelişmelere ait belirsizlikler başta güç ve hammadde akışında kesintilere sebep olarak, üretim maliyetlerini artırmakta ve global ölçekte enflasyonist baskı oluşturma riski taşımaktadır.” değerlendirmesinde bulundu.
Öte yandan, Küresel Arz Zinciri Baskı Endeksi’nin haziranda gerilemesine karşın yüksek düzeyini koruduğu belirtilirken, Hürmüz Boğazı kaynaklı risklerin devam ettiği, global navlun maliyetlerinde olumsuz seyrin sürdüğü ve Çin temaslı konteyner fiyatlarındaki yükselişin devam ettiği aktarıldı.
