Hepsiburada Kurumsal Bağlar, İrtibat ve Sürdürülebilirlik Lider Yardımcısı Cem Tanır, 2040’a gelindiğinde global hacmi 20 trilyon dolara ulaşması beklenen e-ticaretin ülkelerin ekonomik gücünün çok değerli bir ögesi olduğunu söyledi. Tanır, e-ticaretin tüm dünyada önümüzdeki 15 yılın en kıymetli rekabet ve bedel yaratma alanı olacağını kaydetti. Cem Tanır, “E-ticarette dünya ikiden büyüktür ve o denli de olmalıdır. Ülkelerin, bölgelerin dijital geleceğini sadece Silikon Vadisi ya da Shenzhen belirleyemez. Ülkeler ABD ya da Çin’in küresel vizyonlarından bağımsız halde kendi dijital geleceklerini şekillendirebilir. Bu yüzden Kaspi’nin Hepsiburada satın alması çok kıymetli bir gelişme” dedi.
Avrupa Erkek Basketbol Şampiyonası 2025 organizasyonu kapsamında Türkiye-Letonya ulusal kadrolar basketbol maçı öncesinde şirket faaliyetleri ve bölüme yönelik soruların cevaplandığı toplantıda konuşan Cem Tanır, global e-ticaret ekosisteminin iki kutup ortasında şekillendiğine dikkat çekerek, alternatif üçüncü kutbun bağımsız mahallî teşebbüsler olduğunu lisana getirdi.
“Üç eksen ve üç yapay zeka ekosistemi”
Amerikalı ve Çinli e-ticaret platformlarının şekillendirdiği e-ticaret rekabetinde üçüncü kutbun ülkelerin kalkınmasındaki ehemmiyetine işaret eden Cem Tanır, “Günümüzde e-ticaret platformlarının global rekabetinde üç eksen ve üç yapay zekâ ekosistemi öne çıkıyor. ABD, Çin ve ‘bölgesel şampiyonlar’ ortasındaki rekabet yalnızca şirketlerin değil, ülkelerin gelecekteki ekonomik güçlerini de belirleyecek” diye konuştu.
Orta Asya’da Kaspi, Güney Amerika’da Mercado Libre, Kore’de Coupang, Polonya’da Allegro, Kuzey Afrika’da Jumia üzere platformların bölgesel şampiyonlara liderlik ettiğini anlatan Cem Tanır, 25. yaşını kutlayan Hepsiburada’nın yüzde 65,4 oranındaki payını bu yılın başında satın alan Kazakistan merkezli Kaspi’nin benzeri bir vizyona sahip olduğunu söyledi.
“Kazanan her şeyi alır’ oyunu sürdürülemez”
Riga’da ulusal ekiplerin maçı öncesi gerçekleştirilen sohbet toplantısında soruları yanıtlayan Cem Tanır, e-ticaretin bilgi tabanlı stratejik bir dal olduğunu vurguladı. Dalın hem toplumsal refah artışı hem de kayıt dışının önlenmesinde oynadığı role değinen Tanır, “Sektörün değiştirici ve dönüştürücü gücü var. Yerli perakende ve üretici KOBİ’leri destekliyor. Küresel rakipleri ile çaba edebilmeleri için dijital omurga sağlıyor. Yalnızca ticaret anlamında değil lojistik, ödeme çözümleri, data idaresi, yapay zeka üzere katmanlar sayesinde ülkelerin dijital omurgasını oluşturuyor” diye konuştu.
İki kutbun dünyaya dayattığı iş modelinin sakıncalarına da dikkat çeken Cem Tanır, “Kendi ortalarında mücadele ediyor görünseler de iki kutbun iş modeli anlayışı bakımından iştiraki var; kazanan hepsini alır. Yereller buna karşı çıkıyorlar. ‘Kazanan her şeyi alır’ oyunu sürdürülebilir değil” bildirisi verdi.
“Kargo maliyeti en çok şikayet edilen konu”
Bir soru üzerine, kargo maliyetlerinin satıcıların en çok şikayetçi ettiği mevzu olduğunu anlatan Cem Tanır, bu bahiste satıcıların elini kuvvetlendirecek çalışmalar yaptıklarına değindi. Tanır’a, satıcıdan tüketiciye kurulan zincirin yanında satıcıdan satıcıya B2B iş modeli konusunda bir girişimleri olup olmayacağını sorduğumuzda, “Mevcut işlerimizi üst düzeye çıkarmaya odaklanıyoruz. Yeni bir alana girme çalışmamız yok” dedi. Tanır tıpkı vakitte Kaspi’nin Türkiye’de Rabobank’ı satın almasıyla, bankacılık alanında değil fintech alanındaki kaslarını güçlendirmek istediğini lisana getirdi.
Potadaki her sayı için mama bağışlıyor
Cem Tanır, Türkiye A Ulusal Bayan ve Erkek Basketbol Gruplarının resmi sponsoru olarak, son 3 yıldır basketbola takviye olduklarını söyledi. Cem Tanır, “Bu yıl her iki Ulusal Kadromuz da Avrupa Basketbol Şampiyonaları’nda ülkemizi temsil ediyor. Bayan Ulusal Kadromuzu Atina’da destekledik, artık devam eden turnuvada Erkek Ulusal Ekibimizin yanındayız. ‘Potadan Patiye’ projemizle de, bayan ve erkek ulusal kadrolarımızın turnuva boyunca attığı her sayıya karşılık Kurtaran Mesken Derneği’ne 5 kilogram mama bağışı gerçekleştiriyoruz. A Millilerimizin turnuva kapsamında üç maçta attığı 280 sayı, 1400 kilogram mamaya dönüşürken proje turnuva sonuna kadar devam edecek” bilgilerini aktardı.
“Avantajlar arttıkça esnaf e-ticarete gelecek”
Cem Tanır, “Bakanlık datalarına nazaran, Türkiye’de 680 bin işletme e-ticaretle uğraşıyor. Ne kadarının etkin olup olmadığı konusunu da bakanlık kıymetlendirebilir lakin klasik perakendeden e-ticarete geçiş manasında değerli bir yol alındı. Yüzde 20’ler düzeyinde. Bizim eser ve servislerimiz kalite manasında satıcıların, esnafın, küçük işletmelerin hayatını kolaylaştıracak ve avantajları arttıkça e-ticarete geçişleri de artacaktır” görüşlerini paylaştı.
Hepsiburada Kurumsal Bağlantı, Sürdürülebilirlik ve Toplumsal Tesir Yöneticisi Canan Binal Yılmaz ise soru üzerine eser kategorisinde olmadığı halde “Labubu” oyuncağın en çok ortadan beş eserden biri olduğunu söyledi.
“Temu modeli lokal işletmelere ziyan veriyor”
Riga’daki toplantıda Temu ve gibisi platformların pazar rekabetine tesirleri de Cem Tanır’a soruldu. Tanır, bunun tek bir şirket ya da bir marka olarak değil bir iş modeli olarak ele alınması gerektiğini belirterek, “Yalnızca agresif fiyatlandırmaya dayanan ve temel sıhhi, yasal ya da etik standartları es geçen iş modelleri kısa vadede cazip görünebilir fakat uzun vadede hem tüketicilere ve satıcılara hem de ülke iktisadına ziyan verir. Bu yalnızca Türkiye’ye mahsus bir sorun değil, bu global bir problem. Dünyanın dört bir yanında hükümetler, denetimsiz yabancı e-ticaret modellerine karşı tahliller arıyor. Karşınıza çıkan reklam ile satın alma bedeli birebir olmuyor. Eseri bugün ucuza almak kısa vadede cazip olabilir lakin uzun vadeli maliyetleri var. 2024’te 1,5 milyar dolarlık bir ticaret kelam konusu” tabirlerini kullandı.
Kazakistan’da nakit ticareti dijitale taşıdı
Kaspi Yatırımcı Alakaları Yönetici Yöneticisi David Ferguson, Alibaba’nın hakim olduğu Kazakistan pazarında nasıl mahallî bir muvaffakiyet sağladıklarını ve Harvard’da ders konusu olduklarını anlattı. “Mikail bey (Mikhail Lomtadze, Kaspi Yönetim Kurulu Başkanı), Kaspi’yi kurduğunda hedefi insanların hayat kalitesini artırmaktı. Bu yalnızca duvara astığımız bir slogan değil” diyen Ferguson, daha evvel şirketin Rusya operasyonlarında da vazife almış. Kaspi’nin Kazakistan’da Çin’in WeChat’i usulü bir “süper app” olduğunu lakin Türkiye’de bir “süper app” planlarının olmadığını lisana getiren Ferguson, “20 milyonluk Kazakistan’da 15 milyonluk kullanıcı var. 750 bin kadar işletme bizim uygulamamızı kullanıyor. Kaspi’den evvel Kazakistan’da ödemelerin yüzde 85’i nakit ile yapılırken bugün ödemelerin yüzde 85’i dijitale taşınmış durumda” bilgilerini verdi.
Öte yandan Kaspi’nin piyasa kıymeti yaklaşık 17,6 milyar dolar düzeyinde. Geçen yılı yaklaşık 5 milyar dolar gelir ve 2 milyar dolar net kâr ile tamamlayan Kaspi, kendi alanında dünyada en yüksek kârlılığa sahip şirketlerden biri.
Ferguson: Uzun vadeli yatırımcıyız
Kazakistan merkezli Kaspi, hem Hepsiburada hem de süreçler tamamlandıktan sonra Rabobank’ı satın almasıyla bir yılda Türkiye’ye 1,5 milyar dolarlık bir yatırım yapmış olacak. Cem Tanır, “Bu 2025’te ve son yıllarda yurt dışından Türkiye’ye yapılan en büyük yatırım. Türkiye’nin dijital bölgesel güç merkezi olma vizyonuna dayanak verdiğini düşünüyorum. Bu satın almayı ‘tarihteki an’ diye değerlendiriyoruz” dedi. Hepsiburada’nın davetlisi olarak Riga’ya Türk Ulusal Takımı’nı desteklemek için gelen Kaspi Yatırımcı Alakaları Yönetici Yöneticisi David Ferguson da toplantıda yaptığı konuşmada, “Kaspi’nin Kazakistan’da kendini kanıtlamış, dünyaya örnek olmuş bir iş modeli var. Ancak emelimiz bu yaklaşımı ‘kopyala-yapıştır’ halinde Türkiye’ye taşımak değil; başarısı kanıtlanmış pazar yeri, fintek ve ödeme inovasyonlarımızı Türkiye’nin kendine has şartlarına uyarlamak” dedi. Türkiye dışında Avrupa’da da satın almalar için muhakkak ülkelere baktıklarını fakat potansiyel manasında gelişme vadeden en büyük pazarın Türkiye olduğunda karar kıldıklarını anlatan Ferguson, “O yüzden gelecek 5-10 yıllık devirde, tüm odağımız Türkiye’de olacak. Kaspi olarak buraya kısa vadeli çıkarlar için değil, tüm paydaşlar için uzun vadeli paha yaratmak için geldik. Türkiye dışında Avrupa ve Afrika’ya odaklanma planımız yok. Yüzde 100 Türkiye odaklı ilerleyeceğiz” sözlerini kullandı. “Türkiye büyük bir pazar rekabet kaçınılmaz olacaktır” diyen Ferguson, “Diğer pazarlara da bakıldığında gereksiz rekabette ‘ben senden daha fazla para kaybedebilirim’ sürdürülebilir bir sistem değil” iletileri verdi. Ferguson, banka alımı konusunda da, “Biz Türkiye’deki bankalarla rekabet etmeyeceğiz. Ayrıntıya girmem gerekirse biz bir bankacılık kurumuyuz diyemem. Bizi bankacılığı daha çok ödeme sistemimizin içine entegre ederek kullanıyoruz” bilgisini paylaştı.
