Amazon, yapay zekâ altyapısına yaptığı devasa yatırımların bilanço üzerindeki yükünü hafifletmek amacıyla yeni bir finansman modeli üzerinde çalışıyor. Şirket, Nvidia Grace Blackwell işlemcilerinin mülkiyetini özel amaçlı bir yapıya devrederek dış yatırımcılardan sermaye çekmeyi planlıyor; buna karşılık çipleri kullanımda tutmaya devam edecek ve yeni yapıdan kiralayacak.
Bu yaklaşım, Amazon’a donanımın doğrudan sahibi olmadan işlem gücünü kullanma imkânı sunarken aynı zamanda şirketin yeni nesil yapay zekâ altyapısına yapılacak harcamaların önemli bir kısmını bilanço dışına taşımasına yardımcı olabilir. Plan henüz kesinleşmemiş olsa da, görüşülen modelin uçak, gemi ve gayrimenkulde yaygın olan “sat ve geri kirala” yöntemine benzer bir yapı ortaya koyduğu belirtiliyor.
Kapsam ve operasyonel yapı
Plan dahilinde binlerce Nvidia Grace Blackwell çipi bir özel amaçlı şirkete devredilecek. Amazon, çiplerin mülkiyetini yatırımcılara verip ancak donanımı AWS üzerinde kullanmaya devam ederek uzun vadeli kira sözleşmeleriyle operasyonu sürdürecek. Çipler şu anda ABD genelinde bir düzineden fazla veri merkezinde aktif olarak kullanılmakta ve tesisler Nevada ile Virginia gibi beş eyalete yayılmış durumda.
Aktif donanımın mülkiyetinin yatırımcılara geçmesi hâlâ Amazon Web Services tarafından sağlanan işlem gücüne erişimi etkilemeyecek; bunun yerine yatırımcılar kira geliri elde edecek ve Amazon kullanım hakkını koruyacak. Şirketin dış yatırımcı ilgisini artırmak için özel yapıda yüzde 10’a kadar ortaklık payı sunmayı değerlendirdiği ifade ediliyor.
Finansman bileşenleri ve hedeflenen yatırımcı profili
Finansmanın büyük kısmının borçlanma yoluyla sağlanması ve emeklilik fonları, sigorta şirketleri ile uzun vadeli kredi yatırımcılarının bu modele çekilmesi hedefleniyor. Böylece uzun vadeli sermaye sağlayıcıları, yapay zekâ donanımlarına doğrudan yatırım yapma imkânı bulacak.
Amazon’ın doğrudan ortaklık payı taşıması beklenmiyor, bunun yerine donanımın mülkiyeti yatırımcılara geçecek ve Amazon kira karşılığı kullanımını sürdürecek. Planın hâlâ görüşme aşamasında olduğu ve nihai yapının değişebileceği vurgulanıyor.
Neden şimdi? Nakit akışı ve yatırım baskısı
Amazon, 2026 yılı için sermaye harcaması beklentisini 200 milyar dolardan yaklaşık 220 milyar dolara yükseltti ve bu artışın arkasında bellek çipleri ve ileri seviye işlemcilerdeki maliyet yükselişi bulunuyor. Şirket, veri merkezleri, yapay zekâ sunucuları, ağ altyapısı, enerji kapasitesi ve gelişmiş işlemcilere yönelik yatırımlarını hızlandırırken nakit akışı üzerinde ciddi baskı hissediyor.
Gerçekleşirse, çiplerin özel bir yatırım yapısına devri Amazon’un yeni kapasite yatırımlarını sürdürmesine yardımcı olurken bilanço ve serbest nakit akışı üzerindeki baskıyı azaltabilir. Amazon’ın son 12 aylık serbest nakit akışı haziran sonunda 7,6 milyar dolar eksiye geriledi; bir yıl önce aynı dönemde 18,2 milyar dolar pozitif serbest nakit akışı bulunuyordu. Bu bozulmanın temel nedeni olarak hızlanan tesis ve ekipman harcamaları gösteriliyor.
Yatırımcılar için fırsatlar ve riskler
Bu finansman modeli, yapay zekâ çiplerini yalnızca işlem gücü sağlayan donanımlar olmaktan çıkarıp yatırımcılar için kira geliri üreten varlıklara dönüştürebilir. Veri merkezlerine doğrudan yatırım yapmaktansa yüksek değerli işlemcilere finansman sağlamak, emeklilik fonları ve sigorta şirketleri için yeni bir alan açabilir.
Ancak riskler de belirgin: yapay zekâ çiplerinin teknolojik ömrü, ikinci el değeri ve enerji verimliliği gibi faktörler yatırımın geri dönüşünü doğrudan etkiliyor. Nvidia ve rakipleri sık sık yeni nesil işlemciler sunduğu için bugün milyarlarca dolar değerindeki bir çip filosunun birkaç yıl sonra ne kadar değerli kalacağı belirsizliğini koruyor.
Sonuç
Amazon’ın yaklaşık 8 milyar dolarlık planı, yapay zekâ donanımlarının bağımsız bir yatırım aracına dönüşmesine yönelik önemli bir adım olabilir. Eğer işlem gerçekleşirse, bu model büyük teknoloji şirketlerinin finansman stratejilerini etkileyebilir ve yapay zekâ altyapısına yatırım yapan taraflar için yeni fırsatlar yaratırken aynı zamanda teknolojik eskime riskini de beraberinde getirecektir.
