Google’ın Avrupa’daki rekabet soruşturmalarında karşı karşıya kaldığı mali risk, düzenleyici kurumların verdiği para cezalarının ötesine geçti. Avrupa Birliği’nin Dijital Piyasalar Yasası kapsamında şirkete kestiği 890 milyon euroluk ceza, Google’ın daha küçük rakipleri tarafından açılan özel tazminat davalarına yeni destek oluşturdu.
Avrupa’nın farklı ülkelerinde açılan ve hazırlanan davalarda Google’dan talep edilen tazminatın 10 milyar dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor. Fiyat karşılaştırma platformları, Google’ın kendi hizmetlerini arama sonuçlarında öne çıkararak yıllar boyunca rakip sitelerin trafiğini ve gelirini azalttığını savunuyor.
890 milyon euroluk ceza iki evraktan çıktı
Avrupa Komisyonu, Google’a Dijital Piyasalar Yasası’nı ihlal ettiği gerekçesiyle toplam 890 milyon euro ceza verdi. Yaklaşık 1 milyar dolara karşılık gelen karar, yasanın yürürlüğe girmesinden bu yana Google’a kesilen birinci para cezası oldu.
Cezanın 460 milyon euroluk kısmı, Google’ın arama sonuçlarında kendi alışveriş, otel, ulaşım ve spor hizmetlerine rakip platformlardan daha avantajlı pozisyon sağlaması sebebiyle verildi.
Kalan 430 milyon euroluk ceza ise Google Play’deki uygulama geliştiricilerinin kullanıcıları uygulama mağazası dışındaki daha düşük fiyatlı ödeme seçeneklerine yönlendirmesinin engellenmesine dayanıyor.
Komisyon, Google’ın kendi hizmetlerini öne çıkaran uygulamalarının sırf geçmişte kalmadığı, devam eden bir rekabet ihlali oluşturduğu sonucuna vardı. Bu tespit, rakip şirketlerin sadece eski periyotlar için değil şimdiki ziyanlar için de tazminat istemesinin önünü açabilir.
Google ise Avrupa Komisyonu’nun kararına katılmadığını ve uygulamalarının tüketicilere daha kullanışlı sonuçlar sunduğunu savunuyor. Şirketin Dijital Piyasalar Yasası kapsamında verilen cezaya itiraz etme ihtimali bulunuyor.
Idealo 465 milyon euroluk kapıyı açtı
Google’a karşı özel tazminat davalarının en kıymetli örneklerinden biri Almanya’da görüldü. Berlin Bölge Mahkemesi, Kasım 2025’te fiyat karşılaştırma platformu Idealo’ya faiz dahil 465 milyon eurodan fazla tazminat ödenmesine karar verdi.
Karar, Almanya’da bir rekabet ihlali sebebiyle mahkeme tarafından hükmedilen en yüksek tazminat olarak kayıtlara geçti. Mahkeme, Google’ın kendi alışveriş karşılaştırma hizmetini sistematik biçimde öne çıkararak Idealo’yu dezavantajlı duruma düşürdüğü sonucuna ulaştı.
Idealo ise verilen tazminatın şirketin gerçek ziyanının sırf küçük bir kısmını karşıladığını savunuyor. Şirket, Google’ın kendi hizmetlerine öncelik veren uygulamalarının 15 yıldan uzun müddettir devam ettiğini belirterek türel çabayı sürdürmeye hazırlanıyor.
Karar şimdi bütün tüzel süreçlerin tamamlandığı manasına gelmiyor. Google’ın itirazları sebebiyle ödeme takvimi uzayabilir. Buna karşın Idealo kararı, öteki şirketlere Google karşısında tazminat kazanılabileceğini gösteren güçlü bir emsal oluşturdu.
Davalar altı ülkeye yayıldı
Google’a karşı açılan özel davalar Almanya ile hudutlu değil. İngiltere, İsveç, İtalya ve Hollanda’nın da aralarında bulunduğu en az altı Avrupa ülkesinde farklı basamaklarda tazminat talepleri bulunuyor.
Klarna tarafından desteklenen İsveçli fiyat karşılaştırma platformu PriceRunner, Google’a karşı milyarlarca dolarlık dava açtı. Stockholm’deki bir mahkeme temmuz ayında Google’ın faiz dahil yaklaşık 1,97 milyar dolar ödemesine hükmetti.
PriceRunner tarafı kararı kıymetli bir muvaffakiyet olarak değerlendirse de paranın kısa müddette tahsil edilmesini beklemiyor. Google’ın yapacağı itirazların bir yıldan uzun sürmesi, davanın üst mahkemelerde yıllarca devam etmesi mümkün görülüyor.
İtalya’da Trovaprezzi.it platformunu işleten Moltiply Group, Google’dan 2,97 milyar euro tazminat talep ediyor. Şirketin hesabı, Google Shopping’in 2010–2017 periyodundaki uygulamalarının yanı sıra rekabet ihlalinin sonraki yıllara yayılan tesirlerini ve faizi de kapsıyor.
İngiliz fiyat karşılaştırma platformu Kelkoo, farklı davalarda Google’dan milyarlarca sterlin talep ediyor. Amsterdam’da ise dava finansmanı şirketi LitFin’in desteklediği iki farklı kümenin toplam tazminat talebi 1 milyar doları aşıyor.
Rakip şirketler, son Dijital Piyasalar Yasası kararının Google’ın kendi hizmetlerine öncelik vermeyi sürdürdüğünü gösterdiğini savunuyor. Bu sebeple şimdi dava açmamış şirketlerin de sürece katılabileceği bedellendiriliyor.
Avrupa cezaları 10,4 milyar euroyu geçti
Google, 2017’den bu yana Avrupa Birliği öncülüğünde verilen toplam 10,4 milyar euroluk rekabet cezasıyla karşı karşıya kaldı. Son 890 milyon euroluk karar, şirkete rekabet ihlalleri sebebiyle verilen beşinci ve altıncı cezaları tıpkı anda içeriyor.
Sürecin başlangıcı Google’ın 2008’den itibaren kendi alışveriş karşılaştırma hizmetini arama sonuçlarının üst kısımlarına taşımasına dayanıyor. Rakip fiyat karşılaştırma siteleri, bu değişikliğin akabinde kullanıcı trafiklerinin sert biçimde düştüğünü bildirdi.
Avrupa Komisyonu 2017 yılında Google’a bu uygulamalar sebebiyle 2,42 milyar euro ceza verdi. Google karara karşı yıllarca süren türel gayret yürüttü fakat Avrupa Birliği’nin en yüksek mahkemesinde davayı kaybetti.
Şirket geçen ay Android işletim sisteminde rakipleri engellediği gerekçesiyle verilen 4,1 milyar euroluk cezaya karşı yürüttüğü uzun hukuk gayretini de kaybetti.
Düzenleyicilerin verdiği cezalar doğrudan Avrupa Birliği bütçesine giderken özel tazminat davalarında ödeme, ziyan gördüğünü kanıtlayan şirketlere yapılıyor. Bu sebeple tıpkı rekabet ihlali Google’a hem kamu cezası hem de özel tazminat yükü getirebiliyor.
Dava dalgası yapay zekâ harcamalarına denk geldi
Yeni tazminat talepleri, Google’ın ana şirketi Alphabet’in yapay zekâ yatırımlarını süratle artırdığı bir devirde gündeme geldi. Data merkezleri, özel çipler ve yapay zekâ altyapısına yapılan harcamalar şirketin nakit üretimi üzerinde baskı oluşturuyor.
Alphabet’in özgür nakit akışı, ikinci çeyrekte halka açık şirket tarihindeki birinci negatif düzeyine indi. Google’ın milyarlarca dolarlık yeni davalarla müsabakası, yapay zekâ yatırımlarının finansmanı ve hissedarlara yapılacak ödemeler üzerindeki baskıyı artırabilir.
Bununla birlikte tazminat taleplerinin tamamının kısa müddette şirket bilançosuna yansıması beklenmiyor. Avrupa’daki rekabet davaları, itiraz ve temyiz süreçleri sebebiyle yıllarca devam edebiliyor.
Google Shopping hakkındaki birinci şikâyetlerle sonuncu mahkeme kararları arasında yaklaşık 20 yıllık bir müddet bulunuyor. Hukuk etrafları, yeni tazminat davalarında da ödeme için sekiz yıla varan bekleme müddetlerinin oluşabileceğini belirtiyor.
Google, rakiplerin tezlerinin tüzel temelden mahrum olduğunu savunuyor. Şirket, davaları açan platformların kendi eserlerine yatırım yapmak yerine Google’dan ödeme almaya çalıştığını ileri sürüyor.
Avrupa’daki daha küçük teknoloji şirketleri ise para cezalarının tek başına Google’ın uygulamalarını değiştirmediğini belirtiyor. Şirketlere nazaran büyük tazminat kararları, rekabet ihlallerinin teknoloji devleri için sırf faaliyet maliyetine dönüşmesini engelleyebilecek en güçlü araç olacak.
