Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, X platformundaki paylaşımında ebeveynlerin çocuklarını koruma isteğini selamlayarak aşıların bu amaca ulaşmada en etkili araçlardan biri olduğunu vurguladı. Ghebreyesus, DSÖ’nün özellikle ABD’deki son aşı politika değişikliklerine ilişkin ciddi kaygılar taşıdığını belirtti.
Genel Direktör, yıllara dayanan kanıtların; aşıların hangi yaşlarda en yüksek korumayı sağladığını, kaç dozun gerektiğini ve hangi aşıların birlikte güvenli biçimde uygulanabileceğini gösterdiğini hatırlattı. Ayrıca bu delillerin, dünyanın çeşitli bölgelerinden gelen yeni veriler ışığında sürekli güncellendiğini ifade etti.
Bilimsel Kanıtlar ve Güvenlik
Ghebreyesus, mevcut bilimsel verilerin MMR (kızamık, kabakulak, kızamıkçık) aşısının güvenli olduğunu ve otizme yol açmadığını açıkça ortaya koyduğunu belirtti. Buna rağmen, aşıların gereksiz yere ertelenmesi veya dozların ayrılması gibi uygulamaların çocukları daha güvensiz hale getirebileceği uyarısında bulundu.
DSÖ’nün ve uluslararası uzmanların önerilerinin; yerel hastalık eğilimleri, sağlık sistemlerinin kapasitesi ve toplumun ihtiyaçları gibi faktörleri dikkate alan ulusal uzmanlar tarafından şekillendirildiğini anlattı. Bu yaklaşımın, hangi aşı programlarının her ülke için en uygun olduğunu belirlemede esas olması gerektiğini vurguladı.
Siyaset Yerine Bilim
Ghebreyesus ayrıca aşılama stratejilerinin siyasi etkilerle değil, titiz, bağımsız ve şeffaf bilimsel incelemeler sonucu belirlenmesi gerektiğini söyledi. Politik kararların halk sağlığı üzerindeki etkilerinin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
ABD’deki Değişiklikler
Trump yönetimi tarafından imzalanan başkanlık kararnamesi, çocukluk aşılarına ilişkin resmi önerileri ve hedeflenen hastalık sayısını yeniden düzenliyor. Mevcut listede yer alan 18 hastalık yerine yeni tavsiyelerde hedef sayısı 11’e düşürülüyor; ayrıca bazı kombine aşıların ayrı zamanlarda uygulanması öneriliyor.
Özellikle MMR aşısına yönelik öneri, ebeveynlere zamanlama konusunda daha fazla seçenek sunmak amacıyla kombine dozu üç ayrı aşıya bölme fikrini içeriyor. Ghebreyesus, bu tür değişikliklerin çocukların korunmasını zayıflatma riskine karşı uyarıda bulundu.
Sonuç olarak, DSÖ’ye göre aşı politikaları bilimsel kanıtlar doğrultusunda, ulusal ihtiyaçlar gözetilerek ve bağımsız uzman değerlendirmeleriyle şekillendirilmelidir; uygulamalardaki ani değişiklikler çocukların korunmasını tehlikeye atabilir.
